Solarni sistem za navodnjavanje

edynPoljoprivreda je prešla veliki put od ručne obrade zemlje. Mehanizacija predstavlja veliku pomoć poljoprivrednicima, dok se sve više radi i na automatizaciji procesa proizvodnje hrane. Jedan takav uređaj, koji prati parametre zemljišta se zove “Edyn”.

Uz pomoć ogromne baze podataka, koja sadrži svo bilje i uslove optimalne uslove za njegov rast, “Edyn” kombinuje navodnjavanje i đubrenje. Sistem je potpuno automatizovan, koristi solarnu energiju i može se pratiti preko aplikacije na mobilnom telefonu.

Optimalni uslovi za rast biljaka podrazumevaju, osim dobre vlažnosti zemljišta, i dobar pH nivo kao i optimalnu količinu đubriva u zemlji. Vlažnost zemljišta se lako može ručno odrediti, međutim, problem nastaje kod određivanja drugih, hemijskih, parametara. Tu nastupa “Edyn” sistem, koji uz pomoć senzora sve to proverava.

Ceo sistem se sastoji iz dva dela. Sonda, koja kada se namesti, obezbeđuje podatke za oko 23 kvadratna metra. Drugi deo sistema je solarni ventil, koji otvara i zatvara dovod vode. Oba dela koriste solarnu energiju kojom se puni litijum-jonska baterija i sadrže u sebi bežičnu konekciju. Koriste je za preuzimanje i slanje podataka. Uz sistem, dolazi i aplikacija, preko koje možete pratiti stanje zemljišta na svom mobilnom telefonu.

Izvor: EDYN

BMW-ov solarni parking

BMWKompanija BMW je započela prodaju električnih verzija svojih limuzina. Model i3 se već može naći u prodaji, dok je plag-in hibridna verzija i8 već najavljena. BMW je predstavio i opciju solarnog parkinga za svoje električne limuzine.

Pravu veliku revoluciju električnih automobila je započela kompanija “Tesla Motors” iz Amerike. Danas veliki proizvođači, kao što je BMW, nude svoje vizije električnih automobila.

Naime, plag-in hibrid (engl. plug-in hybrid), dok je parkiran ispred kuće, može se puniti uz pomoć solarnih panela. Kao što se vidi na slici, krov ovog parkinga je pokriven sa 24 solarna panela. Dok auto stoji ispred kuće ili dok završavate obaveze, baterije se pune energijom koja se dobija iz tih panela.

Kostrukcija solarne nadstrešnice je napravljena od ugljeničnih vlakana. Iako je ovo projekat koji kompanija BMW još uvek ne planira da uvede u serijsku proizvodnju, jasno se naglašava njihova želja da okrenu svoje proizvode ka zelenoj energiji.

Smanjenje emisije ugljen-dioksida kao i popularizacija obnovljivih izvora energije je svakako jedan od ciljeva kojem teže ozbiljniji proizvođači automobila. Ovaj projekat predviđa mogućnost punjenja baterija plag-in hibridnog modela i8 uz pomoć solarne energije. Tako napunjene baterije će moći da pređu i do 37 km u električnom režimu rada.

Izvor: BMW group

Englesko – sprski ekološki rečnik

rečnik

A

absorb – apsorbovati, upiti;

abundance – obilje, izobilje, zastupljenost;

accelerate – ubrzati;

accelerated development – ubrzani razvoj;

access to energy – pristup eneregiji;

accumulate – akumulirati, nagomilati;

added value – dodatna vrednost;

aero – koji se odnosi na vazduh;

afterburning – dogorevanje, naknadno sagorevanje;

aftercooler – komora za naknadno hlađenje;

age-dating – određivanje veka trajanja, startosti;

ageing – koji stari, zastareva;

ageing infrastructure – zastarela infrastruktura;

agricultural – poljoprivredni;

environmental impact of agriculture – uticaj poljoprivrede na životnu sredinu;

air – vazduh;

alternating current (AC) – naizmenična struja;

alternative energy resources – alternativni izvori energije, alternativni energetski resursi;

amperage – amperaža, jačina struje u amperima;

anaerobic – anaerobni, koji može da opstane tamo gde nema slobodnog kiseonika;

angle of incidence – upadni ugao;

animal charcoal – ugalj životinjskog porekla;

animal waste conversion – konverzija životinjskog otpada, proces dobijanja energije iz životinjskog otpada;

annual energy output per turbine – godišnja proizvodnja energije po turbini;

annual maximum demand – najveća potražnja nečega (npr. neke vrste energije ili sirovine) koja se dogodi tokom godinu dana;

annual turnover – godišnji obrt;

electrical appliances – bela tehnika;

aqueous – vodeni, vodonosni, koji sadrži vodu;

arable – obradiv (obradiva zemlja);

arable crops – ratarski usevi;

arable land – obradiva zemlja, oranica;

area – površina, oblast, područje, zona;

area load – opterećenje po jedinici površine;

area of land, water – kopnena, vodena površina;

conservation area – područje pod zaštitom;

limited area – ograničena površina;

pollutant emissions management area – područje u kojem se upravlja emisijama zagađujućih materija;

arid – adj. sušan, suv, bezvodan;

arid zones, areas – sušne oblasti, zone;

semiarid – polusušan (u smislu zemljišta);

conformity assessment – ocenjivanje usaglašenosti;

environmental impact assessment – procena uticaja na životnu sredinu (npr. kod projektovanja energetskih postrojenja);

life cycle assessment – ocena (procena) životnog ciklusa;

risk assessment – procena rizika;

strategic environmental assessment – strateška procena uticaja na životnu sredinu;

atmosphere – atmosfera;

atomic energy – atomska energija;

atomic radiation – atomsko zračenje (radijacija);

auxiliary energy subsystem – pomoćni energetski podsistem (npr. naftni generator koji dopunjuje proizvodnju el. energije solarnog sistema tokom dugotrajnih oblačnih perioda kada nema dovoljno sunčeve svetlosti);

auxiliary equipment – pomoćna oprema, mašine neophodne za podršku funckionisanju postrojenja;

available resources – raspoloživi resursi;

B

balance of payment – bilans plaćanja;

balance of trade – bilans poslovanja;

energy consumption balance – balans potrošnje energije;

environmental balance – ravnoteža u životnoj sredini;

load balance – uravnoteženost opterećenja;

bellow ground – podzemni, skriveni;

benchmark – reper, referentna tačka (nivo, kvalitet);

beneficiary – onaj koji ima korist;

benefit  – korist, prednost, povlastica, privilegija, pogodnost, dobit;

environmental benefit – dobrobit za životnu sredinu;

best available technology (BAT) – najbolja dostupna tehnologija (tehnika) koja je definisana određenom regulativom;

best available technology not entailing excessive costs (BATNEEC) – najbolja dostupna tehnologija koja ne zahteva prekomerne troškove;

bid – zvanična ponuda, otvoreni konkurs;

bidding –  ponuda, nuđenje;

bidding procedure – licitacija, prikupljanje ili davanje ponuda;

bi-fuel vehicle – vozilo koje može koristiti dve vrste goriva (npr. benzin i prirodni gas);

bi-gas process – postupak dobijanja sintetičkog gasa iz uglja;

bio  – odnosi se na živi svet;

bio-based renewable energy – obnovljivi izvori energije zasnovani na biološkom materijalu;

bioconversion – biokonverzija, proces koji koristi biljke ili mikroorganizme da pretvori jedan oblik energije u drugi;

biodegradable – biološki razgradljiv, biorazgradljiv;

biodegradable waste – biološki razgradljiv otpad;

biodiesel – biodizel, dizel gorivo koje se proizvodi od biljnog ili životinjskog materijala;

biodiversity – biodiverzitet;

biological diversity – biodiverzitet, biološka raznovrsnost;

bioelectricity – bioelektricitet, elektricitet dobijen biološkim procesima;

bioenergy – bioenergija, energija vezana za biološke procese;

bioethanol – bioetanol, etil-alkohol dobijen preradom biološkog materijala (biljaka);

biofuel – biogorivo, gorivo nastalo iz biološkog materijala;

biogas – biogas, gas nastao biološkom razgradnjom organske materije u odsustvu kiseonika;

biogas used as motor fuel – biogas upotrebljen kao motorno gorivo;

biomass – biomasa;

biomass crop production – proizvodnja biljnog materijala u cilju njenog korišćenja kao biomase;

biomass exploitation – korišćenje biomase;

biomass fuel – biljni ili životinjski proizvodi ili ostaci koji se koriste kao gorivo;

biomass installations – postrojenja za preradu biomase;

biopower – bioenergija;

biopower installations – postrojenja za preradu bioenergije;

biosphere – biosfera;

biota – biota, živi svet, skup svih vrsta (biljaka, životinja, mikroorganizama i gljiva) određenog područja;

blackout – zamračenje, iznenadni nestanak el. energije;

blast – eksplozija, udar (vazduha);

bleed – ispuštati, izduvavati, krvariti;

blow – duvanje, produvavanje, udarac;

blueprint  – plan, projekat, nacrt, šema, tehnički crtež;

boiler – bojler, kotao, zatvoreni sud u kome se voda pretvara u paru pod pritiskom;

boiler house – kotlarnica;

boiling water reactor (BWR) – nuklearni reaktor koji u procesu rada zagreva vodu do temperature ključanja;

C

cable – kabl, provodnik;

cabling – polaganje kablova, kabliranje;

calorific (caloric) value – kalorijska vrednost, količina toplote nastala potpunim sagorevanjem date količne goriva (meri se u džulima po kilogramu);

calorimeter – kalorimetar, merač toplote;

capacity – kapacitet, propusna moć, nosivost, sposobnost;

carbon (C) – ugljenik;

carbon capture – izdvajanje ugljenika;

carbon cycle – ciklus ugljenika;

carbon dioxide – ugljen dioksid;

carbon monoxide – ugljen monoksid;

carboniferous – koji sadrži ugalj, ugljenonosni;

chain reaction – lančana reakcija;

charcoal  – drveni ugalj;

charge – elekrtrični naboj, tarifa, naplata, obračun, oprterećenje, naelektrisanje;

chargeable – punjiv, akumulatorski;

charger – punjač, uređaj za punjenje;

chiller – rashlađivač;

chimney – dimnjak;

CHP – ukupna energetska proizvodnja centrale (struja i toplota) u vatima;

clean coal technologies – tehnologija prerade uglja koja dovodi do smanjenja štetnih materija prilikom sagorevanja;

clean development mechanism – mehanizam čistog razvoja;

clean energy generation – proizvodnja čiste energije;

clean fuel specification – specifikacija čistog goriva;

clean fuel vehicle – vozilo koje koristi čisto gorivo, (ne mešati sa alternative fuel vehicle);

climate – klima;

climate change – klimatska promena;

climate-friendly – koji ne utiče nepovoljno na promenu klime;

clinker – ugljena šljaka;

clunker – vozilo (najčešće zastarelo, »krš«) koje emituje preveliku količinu štetnih materija daleko iznad dozvoljenih granica;

CO – ugljen-monoksid;

CO2 – ugljen-dioksid;

CO2 emission – ispuštanje, emisija ugljen-dioksida;

CO2 emission reduction – smanjenje ispuštanja ugljen-dioksida;

coal – ugalj;

coal conversion – prerada uglja u gas ili tečno gorivo;

coal mine methane – metan iz rudnika uglja (uključujući i neaktivne rudnike);

coal oil – nafta koja se dobija preradom uglja;

coal power plant – električna centrala na ugalj;

coal seam – ležište uglja;

coal slurry pipeline – cevovod za transport suspenzije uglja u vodi;

coal-bed – sloj uglja;

coal-cake – briketirani ugalj;

coal-pit – ugljenokop;

collector – kolektor, uređaj za sakupljanje;

collector field – kolektorsko polje;

solar collector – solarni kolektor;

combat climate change – suzbijati klimatske promene;

conductor – provodnik, vod;

constraint – ograničenje, prepreka;

engineering constraints – tehnička ograničenja;

consumer – potrošač, konzument;

consumption – trošenje, potrošnja, konzumacija;

energy consumption – potrošnja energije;

cool – ohladiti;

coolant – rashladni fluid, sredstvo za hlađenje;

cooler – uređaj za hlađenje;

cooling – hlađenje;

crude oil – sirova, neprerađena nafta, petrolej koji se nalazi u zemlji pre prerade;

crude oil stocks – zalihe sirove nafte koje se čuvaju u rafinerijama i terminalima naftovoda;

crude supplies – zalihe sirove nafte;

current – tok, struja;

alternating current (AC) – naizmenična struja;

current proof – protivstrujni, neprovodni materijal;

current-carrying – pod naponom;

electrical current – električna struja;

cycle – ciklus, period, krug;

D

dam – brana;

damage – šteta, kvar, oštećenje;

damming – uspor rečnog toka, postavljanje brane;

daylight – dnevna svetlost;

daylighting control – kontrola dnevnim svetlom, kontrolni sistem koji reguliše (najčešće) rasvetu zavisno od intenziteta dnevnog svetla;

demand  – potražnja, tražnja za nečim na tržištu, zahtev;

average demand – prosečna potražnja za nečim na datom prostoru tokom zadatog vremenskog perioda (npr. broj kilovat časova upotrebljenih u periodu od 24 sata daje prosečnu potražnju za taj period);

demand charge – tarifa koju plaća veliki potrošač (el. energije) za nivo potrošnje u udarnom vremenu;

demand power – zahtevana snaga;

demand restraint measures – mere ograničenja potrošnje;

high demand – visoka potražnja;

density – gustina, koncentracija;

direct – direktan, neposredan;

direct access – direktan pristup, npr. mogućnost potrošača na malo da kupi el. energiju direktno sa veleprodajnog tržišta, a ne od lokalnog distributera;

direct current (DC) – jednosmerna struja;

direct energy conversion – proizvodnja električne energije iz energetskog izvora bez prenošenja energije do radne tečnosti ili pare (bez posredovanja termomehaničkih procesa);

direct solar gain – direktna solarna dobit, upotrebljiva toplotna, električna i svetlosna energija direktno dobijena od sunca u određenom prostoru;

electric discharge – električno pražnjenje;

waste disposal – odlaganje otpada;

disruption prevention – sprečavanje prekida (isporuke el. energije);

distributing company/industry – preduzeće/industrija koja se bavi distribucijom el. energije;

distributing network – električna razvodna mreža;

down time – vreme kada je sistem isključen (havarijski);

downstream – nizvodno, niz struju;

downwind – niz vetar;

drain – kanalizacija;

dual-duct system – centralni sistem za zagrevanje i ventilaciju koji stvara vazduh na dve temperature i nivoa vlažnosti, taj vazduh se potom sprovodi kroz dva nezavisna provodna kanala do tačke upotrebe gde dolazi do mešanja;

dump energy – neiskorišćena energija pri nekom procesu;

dump site – smetlište, deponija, mesto na koje se nešto baca;

dumper truck – kamion za prevoz smeća i otpada;

dumping ground – teren na koji se nešto izbacuje, odlaže;

durability – trajnost, izdržljivost, postojanost;

durable – trajan, izdržljiv, otporan, postojan;

E

earmark – označiti, obeležiti, alocirati sredstva;

earth – zemlja, uzemljenje, zemni;

earth connection – uzemljenje;

earth dam – zemljana brana;

earth embankment – zemljani nasip;

earth surface – zemljina površina;

earth surface warming – zagrevanje zemljine površine;

earthfill dam – zemljom nasuta brana;

earthing – uzemljenje;

earthwork – zemljani radovi;

ecology –  ekologija;

economic  – ekonomski, privredni, korisnog učinka;

economic life – isplativa dužina trajanja;

economize –  štedeti, ekonomisati;

economy  –  ekonomija;

economy of scale – ekonomija obima, odnosi se na situaciju kada industrija postiže smanjenje troškova na osnovu povećanja obima proizvodnje;

ecosystem –  ekosistem;

eddy current  – vrtložna struja;

effect  –  uticaj, efekat;

beneficial effect – koristan učinak;

distorting effect – negativan, loš uticaj;

effectiveness  –  efektivnost, delotvornost;

efficiency  –  efikasnost, delotvornost, stupanj korisnog delovanja;

economic efficiency – ekonomska efikasnost, termin koji se

odnosi na optimalnu proizvodnju i potrošnju roba i usluga;

electrical efficiency – pokazatelj odnosa dobijene el. energije

u odnosu na utrošeno gorivo za njenu proizvodnju, eletroefikasnost;

energy efficiency – energetska efikasnost;

enhance efficiency – povećati učinak;

effluents – pl. otpadne tečnosti;

agro-industrial effluents – otpadne vode iz poljoprivrede i industrije;

electric generator – elektrogenerator, električni generator;

electric shock – električni udar;

electric utility – osoba ili državna agencija sa monopolom na franšizu, i koji prodaje el. energiju krajnjim korisnicima;

electric water heating – električno zagrevanje vode;

electrical circuit – električno kolo;

electrical grid sub-stations – trafo stanice;

electrical [I         lektrIkəl] – adj. električni;

electrical plant – elektrana;

electrical utility – elektrana, električna centrala;

electricity [I_lek              trIsəti] – n. elektricitet;

electricity generation – proizvodnja el. energije;

electricity generation capacity – kapacitet za proizvodnju el.

energije;

electricity purchase – nabavka, kupovina el. energije;

electricity works – elektrana, električna centrala;

electrification – elektrifikacija;

embank – zaštititi obalu nasipom;

embankment – nasip, ozidana obala;

emergency cable – rezervni kabl, kabl za rezervno napajanje;

emergency measures – mere za hitne slučajeve;

emergency reserve commitment – obaveza obezbeđivanja

rezervi energenata za vanredne situacije;

emergency reserves – rezerve energenata namenjene

vanrednim situacijama;

emergency self-sufficiency in oil supplies – sposobnost

oslanjanje na sopstvene naftne rezerve u vanrednim situacijama;

emergency stocks – zalihe za vanredne situacije;

emission – emisija, ispuštanje, gasovi, čestice i drugi materijal ispušten u okolinu usled sagorevanja goriva;

emission standardstandard emisije, maksimalna količina zagađujućih supstanci koju je po propisima dozvoljeno ispustiti iz jednog izvora;

emission tradingtrgovina emisijama (pre svega u vazduhu), količine zagađujućih materija (koje se ispuštaju u okolinu) koje mogu biti predmet trgovine;

emission trading scheme – pravila (sistem) trgovine pravima za ispuštanje zagađujućih materija;

emmision limit values – granične vrednosti emisija;

gaseous and particulate emission – ispuštanje gasova i

štetnih čestica;

vehicle emission control – kontrola izduvnih gasova iz vozila;

emittance –  relativna sposobnost zračenja površine

materijala (u odnosu na crno telo);

encapsulate –  hermetički zatvoriti, enkapsulirati;

encompass – obuhvatiti;

endanger – izložiti opasnosti, ugroziti;

endangered species – ugrožene vrste;

endogenous capacity – unutrašnja, sopstvena sposobnost;

endorse – prihvatiti, usvojiti;

endurance – izdržljivost, otpornost, trajnost;

energetic – energetski, energičan;

energetics – energetika;

energize – staviti pod napon, pobuditi;

energy– energija (meri se u vatima);

atomic energy – atomska energija;

energy charge – naknada za utrošenu električnu energiju, količina novca koju potrošač plaća po utrošenom kilovat satu energije;

energy consumption – potrošnja energije;

energy crops – biljke koje se mogu koristiti za dobijanje energije (bilo direktnim sagorevanjem ili za dobijanje sintetičkih goriva);

energy demand – potražnja za energijom;

energy diversity – raznovrsnost energetskih izvora, postojanje različitih tipova energetskih izvora na određenom prostoru;

energy efficiency strategies – strategije energetske efikasnosti;

energy efficient technology – tehnologija koja efikasno koristi energiju;

energy inefficient plant – energetski neefikasno postrojenje;

energy intensive industry – industrija koja troši velike količine energije;

energy island – energetsko ostrvo, simboličan naziv za regiju koja je udaljena od drugih proizvođača električne energije;

energy management system – sistem upravljanja energijom;

energy market – tržište energijom, tržište energenata;

energy policy – energetska politika;

energy saving – mere štednje energije;

energy sector – energetski sektor;

energy supply crisis – kriza u snabdevanju energijom;

energy-conversion unit – jedinica (u smislu postrojenja) gde se jedan oblik energije pretvara u drugi;

engine –  motor, pogonska mašina;

four-stroke engine – četvorotaktni motor;

gas fueled engine – motor koji radi na gas;

natural gas engine – motor koji radi na prirodni gas;

enriched uranium – obogaćeni uranijum;

enriched uranium supply – zalihe obogaćenog uranijuma, snabdevanje obogaćenim uranijumom;

small and medium-sized enterprises (SME) – mala I srednja preduzeća;

entry barrier – ulazna barijera;

entry into force – stupanje na snagu;

environment – sredina, okolina, životna sredina;

local environment – lokalno okruženje;

environment(ally) friendly– koji nije štetan po životnu sredinu;

environmentally friendly energy – energija koja najmanje šteti životnoj sredini;

environmental integrity – jedinstvo, integritet životne sredine;

environmental protection – zaštita životne sredine;

erosion – erozija, spiranje, nagrizanje, habanje;

European energy regulator – evropski zakonodavac u energetici;

European Environment Agency (EEA) – Evropska agencija za životnu sredinu;

evacuation – evakuacija, ispumpavanje, pražnjenje, vakumiranje;

excavation – iskopavanje, iskop;

excessive spending – prekomerna potrošnja;

exchanger – izmenjivač, razmenjivač;

exhaust gas – izduvni gas;

exhaust steam – suvišna para koja se izbacuje iz sistema;

exploit – iskoristiti, eksploatisati, upotrebiti;

F

facility –  postrojenje, oprema, prostorije;

facilities – sredstva, objekti, tehničke mogućnosti;

feasibility study – studija (elaborat) izvodljivosti;

feed– n. dovod, dopremanje sirovine ili materijala u process (prerade);

feed stock– zalihe, npr. goriva potrebnog za pogon mašine, ili sirovine koje se prerađuju;

fertilizer – đubrivo;

mineral fertilizer – mineralno đubrivo;

fire hazard – opasnost od požara;

fireproof – vatrootporan;

fission – cepanje, fisija, oslobađanje energije kao posledica cepanja jezgara atoma;

fixed price– fiksna cena;

flood – poplava;

floodgate – vrata brane, ustava;

flow – tok;

flow net – strujna mreža;

flow – teći, kretati se;

flowchart – dijagram odvijanja procesa;

fluctuate – fluktuirati, kolebati se;

fluid – fluid, tečnost ili gas, tečan, nestalan;

fly ash – leteći pepeo, pepeo nošen vazduhom;

focal point – žižna tačka, centar pažnje;

focus – fokus, žiža;

put in focus – staviti u centar pažnje;

focus – fokusirati;

force – sila, snaga, jačina, naterati;

force majeure – viša sila, vis major;

forecast – prognoza, predviđanje;

forest – šuma;

forest-based industries – industrije zasnovane na šumarstvu;

forestry land – šumsko zemljište;

short rotation forestry – gajenje brzorastućeg drveća i bilja;

fossil – fosil, fosilni ostatak;

fossil fuel – fosilno gorivo;

fossil fuel substitution – substitucija (zamena) fosilnog goriva;

foster – podsticati, unapređivati;

foster the development – pospešiti, podstaći razvoj;

fragile – krhak, loman, lomljiv;

framework – okvir;

community energy saving framework – okvir za štednju energije unutar zajednice;

fuel – gorivo, ogrev;

fuel blend – mešavina goriva;

fuel gas – sintetički gas;

fuel oil – petrolej;

fuel switching – prelaženje na drugi vid goriva;

fuel switching capacity – normalna potrošnja nafte koja se može zameniti drugom vrstom goriva u vanrednim situacijama;

fuel-oil residue – mazut i druge teške frakcije nafte;

fuelwood – drvo za ogrev;

fuelwood species plantation – sađenje drveta koje se koristi kao ogrev;

fume – dim, isparenja;

furnace – peć;

fusion – stapanje, spajanje, fuzija;

fusion energy – fuziona energija;

G

gas – gas, gasovita supstanca, benzin;

gas consumption – potrošnja gasa;

gas emission – ispuštanje gasa, emitovanje u atmosferu;

gas fuelled engine – motor koji radi na gas;

gas grid – gasovodna mreža;

gas import – uvoz gasa;

gas storage – skladištenje gasa;

gas storage regiment – režim skladištenja gasa;

gas utility – subjekt autorizovan za distribuciju i transport prirodnog gasa;

natural gas – prirodni gas;

gaseous – gasovit, u obliku gasa, koji sadrži gas;

gaseous emission – emisija gasa, ispuštanje gasa;

gaseous fuel – gasno gorivo, obično prirodan gas;

gasification – gasifikacija;

gasify – pretvoriti u gas;

gasoil – dizel gorivo;

gasoline – benzin;

bulk electricity generation – proizvodnja el. enerije u velikim količinama;

generation station – električna centrala;

non-grid-connected generation – proizvodnja električne energije van električne mreže;

geoelectricity – geoelektricitet, električna energija koja se dobija pomoću zemljine toplote;

geological storage – geološko skladištenje;

geological/geographical information – geološke odnosno geografske informacije (o određenom prostoru);

geothermal – geotermalni;

geothermal and heat pumps – geotermalne (toplotne) pumpe;

geothermal energy – geotermalna energija;

global climate change – globalne klimatske promene;

global warming – globalno zagrevanje;

green action – akcija usmerena na zaštitu prirode i životne sredine, takođe i akcija ozelenjavanja;

greenfield investments – investicije u izgradnju novih postrojenja;

greenhouse – staklenik, staklena bašta;

greenhouse effect – efekat staklene bašte;

greenhouse gas emission – emisija gasova staklene bašte;

greenhouse impact – uticaj na efekat staklene bašte;

electricity grid – dalekovodna električna mreža;

grid rules – pravila korišćenja dalekovodne električne mreže;

 

 

Kupovina kuće ili stana – Znate li šta kupujete?

kupovina kuće

Na odluku o kupovini kuće ili stana najviše utiče cena i lokacija. Retko kada možete detaljne informacije o kvalitetu gradnje i potrošnje energije.

Dobro izolovana kuća ili zgrada troši manje energije zimi za grejanje, kao i leti za hlađenje. Potrošnja energije odraziće se ne samo na kućni budžet već i na kvalitete i udobnost stanovanja. Zagrevanje stana u zimskom periodu predstavlja 50-60% ukupnih energetskih potreba.

Ako kupujete stan ili kuću, proverite godinu izgradnje. Zgrade izgrađene pre 1970. godine nemaju nikakvu termo izolaciju! Preko 80% postojećih obekata nema zadovoljavajuću izolaciju.

Jednostavne mere za povećanje energetske efikasnosti (bez dodatnih troškova, uz trenutne uštede):

  • isključiti grejanje ili hlađenje noću ili svesti na minimum;
  • noću spustite roletne i navucite zavese;
  • ne zaklanjajte i ne prekrivajte grejna tela u grejnoj sezoni;
  • u sezoni hlađenja podesite temperaturu na 26C;
  • koristite prirodno osvetljenje u što većoj meri;
  • isključite rasvetu u prostorima u kojima ne boravite;
  • mašinu za veš i mašinu za pranje sudova uključujte samo kada su pune, a najbolje noću;

Mere za povećanje energetske efikasnosti uz male troškove i brzi povrat investicije (do 3 godine):

  • izolovanje prozora i ulaznih vrata;
  • izolacija kutija za roletne;
  • ugradnja termostatskih ventila na radijatore;
  • redovan servis sistema za grejanje i hlađenje;
  • ugradnja LED rasvete;
  • zamena dotrajalih kućnih aparata novim energetske klase A ili A+;

Mere za povećanje energetske efikasnosti uz veće investicije i duži period otplate (više od 3 godine):

  • zanena spoljašnje stolarije novom (preporuka da koeficijent prolaska toplote bude u granicama od 1.1 do 1.8 W/m2K);
  • toplotna izolacija celokupnog spoljašnjeg omotača (fasadni zidovi, podovi, krov, površine ka negrejanim prostorima,…);
  • izgradnja vetrobrana na ulaznom delu;
  • sanacija i popravka dimnjaka;
  • izolacija cevi za toplu vodu;
  • popravka postojećih sistema grejanja i hlađenja, eventualna zamena kompletnih sistema novim uz upotrebu obnovljivih izvora energije;

Istorijat borbe protiv plastičnih kesa

kesa

Širom sveta se godišnje upotrebi trilion jednokratnih plastičnih kesa, iliti 2 miliona svakog minuta. Plastične kese se proizvode od prirodnog gasa ili nafte bez kojih svet polako ali sigurno ostaje, a koristimo ih ponekad samo nekoliko minuta. U prirodi ostaju stotinama godina, cepkajući se na sitne komade, ali nikad ne nestaju u potpunosti.

Plastika, materijal koji je u isto vreme čudo i prokletstvo, i pogotovo plastična kesa sa sobom nose pečat simbola potrošačke kulture koji iza sebe ostavlja planine otpada. Obzirom na današnju svest o problemu plastičnih kesa, mnoge zajednice širom sveta pokušavaju da se oslobode ove zavisnosti primenjivanjem zabrana kesa ili njihovim naplaćivanjem.

Najstarija taksa na kese iz 1993.godine potiče iz Danske, kada su proizvođači plaćali taksu na težinu kese. Prodavnice su mogle da se odluče da li će da naplate kese ili će trošak da uračunaju u cenu proizvoda. Početni efekat je bio impresivnih 60% smanjenja u korišćenju plastičnih kesa.

Jedna od najpoznatijih donetih mera u vezi kesa je irska nacionalna taksa na kese, usvojena 2002. Prvo se naplaćivalo 15 evrocenti direktno od kupaca, a rezultat toga je smanjenje korišćenja kesa za 90%. Vremenom su kese počele da se vraćaju u upotrebu pa je taksa povećana na 22 evrocenta. 2011.godine je donet zakon da se ograniči broj kesa po čoveku na 21 godišnje. Irski uspeh nije ostao neprimećen, pa se očekuje da će i mnoge zemlje članice EU krenuti njihovim stopama.

Dok je Evropljanima jedan od glavnih razloga za smanjenje upotrebe plastičnih kesa količina plastike u morima, gde izveštaj Evropske komisije tvrdi da u Severnom moru 94% svih ptica u svojim stomacima ima plastiku, na drugoj strani sveta u Keniji, Kamerunu, Bangladešu i Filipinima razlog je ogromna količina kesa koja je uzrok začepljenjima kanalizacije i samim tim izbijanju malarije. U Teksasu, Mauritaniji i Indiji problem je sa stokom koja se guši od pojedenih plastičnih kesa.

Nastrožija politika protiv kesa je verovatno u Ruandi, gde je potpuna zabrana stupila na snagu 2008.godine. Nije poznato koliko je uspešna ova akcija, obzirom da postoji crna berza kesa. U Južnoj Africi je bilo toliko kesa zakačeno za stabla i grmove da su dobile naziv nacionalnog cveta. 2003.godine je uvedena zabrana na korišćenje tankih plastičnih kesa a deblje kese se naplaćuju.

U Kini, gde je zagađenje plastičnim kesama rašireno, nekoliko gradova i provincija je pokušalo da uvede politiku ograničenja korišćenja plastičnih kesa devedesetih godina ali je loša implementacija dovela do ograničenih rezultata.

SAD – 133 gradova ili okruga je uvelo zakonske regulative u vezi sa kesama. Zabrane kače svakog trećeg stanovnika Kalifornije i bukvalno sve stanovnike Havaja. Čikago je uveo zabranu aprila 2014., a Dalas i Vašington su među gradovima koji naplaćuju 5-10 centi po kesi.

Kanada – anti-bag akcije su uglavnom na dobrovoljnoj bazi. Provincije Kvebek i Ontario su prepolovile upotrebu kesu nizom mera, uključujući popuste na kupovinu ukoliko se koriste kese za višekratnu upotrebu.

Plastične kese očigledno predstavljaju trošak za društvo koji još nije u potpunosti plaćen. Verovatno će ga plaćati naša deca i životinje – oni koji za taj trošak nisu krivi. Smanjenje korišćenja plastičnih kesa je samo jedan korak od konzumentske ekonomije u kojoj uživamo ka skromnijem, racionalnijem korišćenju resursa, ka društvu koje neće bez razmišljanja bacati stvari na otpad već će promisliti o njihovom ponovnom korišćenju.

Izvor: Ekologija

Svetski dan zaštite životne sredine 5. jun

Svetski dan zaštite životne sredineSvetski dan zaštite životne sredine osnovan je od strane Generalne skupštine UN 1972. godine i održava se svake godine 5. juna u više od 100 zemalja. Ovaj dogadaj koristi se kao jedan od glavnih nacina kroz koje organizacija UN širom sveta razvija svest o životnoj sredini i podstice politicku pažnju i akciju na unapredenju kvaliteta životne sredine. Tom prilikom pružaju se i vece mogucnosti za potpisivanje i ratifikovanje medunarodnih konvencija o životnoj sredini.

Svetski dan zaštite životne sredine je globalni dogadaj i obeležava se na svim kontinentima. Vlade, pojedinci, nevladine organizacije, lokalne zajednice, preduzetnici i mediji organizuju razlicite akcije kojima isticu svoje opredjeljenje prema zaštiti i unapredenju životne sredine i potrebu za promenom mišljenja i ponašanja. Ovaj dan se obeležava brojnim aktivnostima kao što su strucni i naucni skupovi, aktivnosti na lokalnom nivou kao što su šetnje, sadnja drveca, biciklisticke vožnje, koncerti, izložbe likovnih ostvarenja, festivali, takmicenja u školama, kampanje cišcenja i recikliranja kao i kampanje sa tematikom iz oblasti zaštite životne sredine. Mediji su znacajan partner i imaju kljucnu ulogu u podizanju informisanosti i svesti javnosti u vezi sa pitanjima zaštite životne sredine. Na ovaj dan priznanja dobijaju preduzeca, lokalne samouprave, pojedinci, NVO, škole i mediji ciji rad služi da zaštiti ili revitalizuje pojedine elemente životne sredine. Svetski dan zaštite životne sredine je prilika da motiviše sve pojedince, organizacije i preduzeca da preuzmu pozitivne korake u zaštiti životne sredine u svojim domovima, školama i radnim mestima, usvajanja nacina života u skladu sa prirodnom okolinom.

  • U Narodnoj skupštini biće održana šesta javna debata “Tretman opasnog i posebnih tokova otpada u Republici Srbiji”, i to u organizaciji Centralno evropskog foruma za razvoj (CEDEF) i Privredne komore Srbije.
  • U Skupštini Grada Beograda će biti organizovana svečanost povodom obeležavanja Svetskog dana zaštite životne sredine, gde će izmedju ostalog biti reči o adaptaciji na klimatske promene. 
  • U Privrednoj komori Beograda biće održan okrugli sto na temu “Održivi razvoj i prirodne katastrofe u jugoistočnoj Evropi – posledice, revitalizacija, zaštita i prevencija – izazov za privredu, stanovništvo i državu”.

Više o ovome