Aparati za domaćinstvo

Aparati za domaćinstvo učestvuju sa oko 20% u ukupnoj potrošnji energije, a najveći potrošači pri tome su električni šporeti, zamrzivači, frižideri, mašine za pranje i sušenje veša. Bojler svrstavamo u aparate za zagrevanje vode koji troši dodatnih 11% energije.
Pri kupovini nekog kućnog aparata treba razmisliti o dve vrste cena. Prva je prodajna cena koju trebate svesti na najniži iznos, a druga značajna cena je cena rada aparata u njegovom životnom veku. Tu cenu plaćamo svaki mesec, kroz račune za električnu energiju, narednih 10–20 godina, zavisno od veka trajanja aparata.
Na primer, frižideri imaju životni vek oko 13 godina, klima uređaj 11 godina, a mašina za pranje sudova oko 9 godina. Zamislite koliko struje i novca može potrošiti jedan neefikasan model aparata za 13 godina? Zbog toga, uvek teba imati na umu pri kupovini novog aparata nabavne troškove ali i troškove rada tog aparata.

Energetske oznake pomažu da napravite pravi izbor u kupovini. Kućni uređaji, kao što su mašine za pranje veša ili sudova, frižideri, lampe, klima uređaji,… značajno troše električnu energiju. S obzirom da koristimo sve više i veće različite uređaje u našim domaćinstvima paralelno s tim koristimo i više energije, naši računi za struju rastu kao i naš negativni uticaj na životnu sredinu. U vezi s tim, odluka da štedimo energiju koristeći energetski efikasnije uređaje je definitivno dobra strategija u cilju očuvanja našeg kućnog budžeta ali i našeg životnog okruženja.
U zemljama Evropske unije obavezno je obeležavanje kućnih aparata energetskom naljepnicom. Ovo se radi u cilju efikasnog korištenja energije i smanjenja procenta potrošnje električne energije u domaćinstvima čime se umanjuje negativan uticaj na životno okruženje i količina novca koju potrošači plaćaju za rad kućnih aparata. Oznaku energetskog razreda obavezno moraju imati slijedeći uređaji i aparati:
– Frižideri, zamrzivači i kombinovani frižideri i zamrzivači
– Mašine za pranje veša i električne mašine za sušenje
– Kombinovane mašine za pranje i sušenje veša
– Mašine za pranje sudova
– Električne peći
– Klima uređaji
– Sijalice
Skala energetskih razreda prikazana je strelicama sa slovnim oznakama od “A” do “G”, pri čemu su strelice različite dužine i boje. Energetski razred “A” označava uređaj sa najmanjom potrošnjom, odnosno, energetski najefikasniji uređaj. Energetski razred “G” označava uređaj sa najvećom potrošnjom energije odnosno najmanje energetski efikasan uređaj. Slovna oznaka energetskog razreda prikazana je sa desne strane slike koja prikazuje energetsku efikasnost uređaja.
Danas neki uređaji, najčešće frižideri, zamrzivači i njihove kombinacije, imaju oznaku i “A+” i “A ++”, ili “AA” i “AAA” koja stoji pored strelice za razred “A”. To znači da su od donošenja zakonske obaveze u Evropskoj uniji sami proizvođači poboljšali energetsku efikasnost iznad one koja se zahtijeva propisima.
Oznake nude i druge korisne informacije koje nam pomažu da odaberemo najbolji model. Kod
frižidera i zamrzivača nalepnica sadrži podatke o zapremini rashladne komore, korisnoj zapremini
komore za duboko zamrzavanje i buci koju uređaj proizvodi dok radi. Kod mašina za pranje, oznaka
pokazuje karakteristike pranja i potrošnju vode.
Bolji energetski razred ne znači i veću cenu proizvoda. Cena uređaja zavisi i od drugih faktora a najuticajniji su: robna marka uređaja, zemlja porekla, tehničke karakteristike, da li je model proizveden u ovoj ili nekoj ranijoj godini i dr. Dva proizvoda istih ili sličnih karakteristika, ali različitih proizvođača, mogu imati različite cijene.
Važno je zapamtiti da bolji energetski razred obavezno i ne znači veću cenu proizvoda, ali obavezno znači manju potrošnju električne energije i manje troškove.
Mašina za pranje sa oznakom “B” troši 30% više električne energije nego ona sa oznakom “A”, dok mašina sa oznakom “C” troši 65% više energije nego ona sa oznakom “A”. Kvalitet rada uređaja, na primer, kvalitet pranja kod mašina za pranje veša i sudova i broja obrtaja tokom rada prikazani su takođe slovnim oznakama. Potrošnja vode i buka pri radu prikazani su brojevima. Ako uređaj ima naljepnicu, ne znači i da ima i malu potrošnju električne energije. Izaberite uvijek uređaj sa slovom “A” ili što bliže slovu “A” u abecedi. Na osnovu naljepnice možete napraviti najbolji izbor i za novac, koji ste namijenili za kupovinu uređaja, dobićete najviše.
U posljednje vreme u trendu je proizvodnja i korištenje tzv. LED rasvjete (eng. LED ‐ Light Emitting Diode). Karakteristika LED rasvjete je manja potošnja energije, dugotrajnost proizvoda i smanjeni troškovi za struju. LED koristi samo 1/50 potrošnje standardne sijalice i polovinu snage fluoroscentne svjetiljke a traju 10 puta duže nego fluoroscentna sijalica i 133 puta duže od obične (inkadescentne) sijalice. Pošto ove sijalice traju godinama, štedi se energija pa se smanjuju troškovi održavanja i
zamene. U mnogim gradovima u Americi su zamijenjene sijalice na semaforima s matricom
svjetlećih dioda i na taj način su smanjeni troškovi za električnu energiju za 80%.
Milica Obućina MArch